Magaly Solier y Juan Diego Flores ¡Runa simipi miskita takinku!
Tury ñañaykuna imaynallam allinllachu rimaykullaykichik, chaskiykuychik qatun kuyakuyniyta tukuy sunquywan chiqirichimuykichik.
Kay punchawkuna ripuqta Callao Lima llaqtapi ancha qatun takiq weraqocha Juan Diego Flores ñañanchik Magaly Solierwan runa siminchikpi miskita takiykunku, kanman kay Guitarra Yuyariptiy qinaspapas Ripu Ripusaqmi takikunata. Turinchik Juan Diego Flores ancha riqsisqam yaqa lliw mamapachapi ancha sumaq takiyninwan, Perú llaqtanchiktam takinkunawan riqsichin qinaspapas [...]
Lliw Mamapachapi Mikuyninchikuna Yuyarisqa
Turaykuna ñañaykuna rimaykullaykichik, allillanchu imaynallan, kasqanmanta tupanakuykunchik kay qillqayniypi, chaskiykuy kuyakuyniyta.
Kay punchawkuna riqpi yuyarinku FAO wasipe mikuyninchikunata, rimanku tarpuyninmanta qinaspapas ninku aswanman mikunapaq, chay quinua, chocho, kiwicha mikuykunata. Lliw mamapachapi kay Perú suyunchikpin tukuy niraq tarpuykuna wiñan, aswan urqu llaqtakunapi: uqa, maswa, achita, maka, tarwi, trigo,sara, papa, olluku, chaynallataq quk niraq mikuykunapas wiñan.
Números en quechua
Números : YUPANAKUNA
Tury ñañaykuna imaynallan allillanchu, kasqanmanta tupanakuykunchik kay qillqayniypi.
Kunan yachasunchik yupanakuna qillqayta .
Quk 1 uno
Iskay 2 dos
Kimsa 3 tres
Tawa 4 cuatro
Pichqa , pisqa 5 cinco
Suqta 6 seis
Qanchis 7 siete
Pusaq 8 ocho
Isqun , esqon 9 nueve
Chunka 10 diez
Chunka qukniyuq 11 once
Chunka iskayniyuq 12 doce
Chunka kimsayuq 13 trece
Chunka tawayuq 14 catorce
Chunka pichqayuq 15 quince
Alborada Akchirimuchkan
Turiykuna ñañaykuna rimaykullaykichik, kay sumaq punchawpi kuyakuyniyta chaskiykuy.
Alborada = Tiempo de amanecer o rayar el día
Alborada = Akchirimuchkan (está amaneciendo)
Kay * sutiwan riqsinchik chay tutamanta punchawman chimpaqta.
Kantaqmi kay sutiwan turinchikuna runa siminchikpi takiqkuna; paykuna kanku Ocobamba – Apu rimaq – Apurimac llaqmanta.
Kanku:
Sixto Ayvar Alfaro “Atuq”
Víctor Valle [...]
QILLQAYTA YACHASUN
Imaynallam ñañaturiykuna, allillanchu kusillachu kasqanmanta
Tupanakuykunchik, kunan yachasunchik qillqayta runa simipi.
Pronombres personales – Sutinchasqanchi
Quklla - Singular
Ñuqa - Yo
Qan - Tú
Pay - Él o [...]
Himno Nacional en Quechua
Turiykuna Ñañaykuna imaynallam allinllachu rimaykullaykichik kay sumaq punchawpi.
Himno Nacionalta runa siminchikpi qillqan weraqucha Teófilo Cárdenas Alvarado ( Rumi Ñawi ). Paqarimurqa kay mama pachaman Qosqo llaqtapi chunka pusaqniyuq anta sitwa killapi kay waranqa isqun pachak iskay chunca suqtayuq watapi.
El siguiente Himno Nacional fue traducido al quechua por Teófilo Cárdenas Alvarado ( Rumi [...]
TOPONIMIA en quechua
Ñañaturiykuna imaynallam, allillanchu. Kay sumaq punchawpi kuyakuyniyta chaskiykuychik.
Runa simipi llaqtanchikunapa iman kaq sutinta yachaychik, kayta qillqara amauta Edilberto Lara Ilara, pay qamauta Universidad San Cristobal de Huamanga qatun yachaywasipi.
Castellano Quechua Significado
Ancasmayu Anqasmayu Río azul
Cajamarca Qaqamarka [...]
Alicia Delgado Wañurun
embedded by Embedded VideoYouTube Direkt
Ñañaturiykuna imaynalla allilanchu, kasqanmanta kay sumaq punchawpi tukuy kuyakuyniywan tupanakuykunchik.
Alicia Delgadopa wañuyninwan takinchik yanawan pachakurun. Lliw llaqtanchikunapi runamasinchikuna llakiwan takinta takinku uyarispaku. Takinkunapi niq kusi llakinkunamanta, qinaspapas ancha kuyakuymanta. Chay takisqankunata kunan maypiña tarikuspapas saqiykuwanchik ñuqanchik takinanchikpaq.
Alicia Delgado, may llaqtamanmi mana chayarachu takinta takiykuwananchikpaq; manam kay Perú suyullanchikpichu takirqa, takirqataqmi qawa [...]
Inti Raymi Awkay Kuski
Rimaykullaykichik ñañaturiykuna kay sumaq punchawpi imaynallam allillanchu, kasqanmanta tupanakuykunchik, ancha kuyakuyniyta chaskiyku.
Kunan iskay chunka tawayuq punchawpim sapa wata yuyarinchik TAYTA INTIPA RAYMINTA.
Ñawpaq awkimchikuna tayta intita mama pachawan kuskanchanachiqku, qinaspapas tayta intiqa TAYTANCHIK karqa, pay lliw suyunchikunata qawaq. Kay killapi sapa tuta qallariqku awayta, punchawñataq sarata markakunaman, pirwakunaman quñuqku.
TAYTANCHIKPA PUNCHAWNIN
IMAYNALLAM ÑAÑATURIYKUNA, ALLILLANCHU
Kaymanta pacha kuyakuyniyta chaskiykuy kay sumaq punchawpi.
Taytanchikpa punchawninta, sapa wata kay Inti Raymi killapi yuyarinchik, ancha kuyakuyninchikwan.
Taytanchikmi kay mama pachapi ancha riqsiyninwan sumaq ñanninta pusawanchik.
Paykunam akchirisanmanta pacha, ñam qatariykunkuña chacra rurayninku llamkaq rinankupaq.
Tayta inti lluqsiykamuptinqa, ñam chacrapiña llamkachkanku, tukuy niraq llamkayta sapa punchaw qina , allpata ruruchispa ñuqanchik rayku uywawananchikpaq.
Taytallay, sinchi kallpaykiwan allpata [...]


