Wañuqkunapa Punchawnin
Dia de los Muertos
Rimaykullaykichik turaykuna ñañaykuna allinllachu imaynallam, napaykamuykichik ancha kuyakuyniyta lliw hankunaman.
Iskay punchawta kay killapi yuyarinchik lliw wañuqkunapa punchawninta, ichapas kanman kuyakusqanchik ayllunchikuna, kanmantaq runamasinchikuna, uyarisanchikpi hina paykunaqa puntayllam puntarunku, ñuqanchik qipantam qatisunchik. Kay mamapacha ñuqanchikpaq manan wiñaypaqchu.
Kay punchawpi yuyarisun, ripuq killata saqiykuwanchik iskay qatun turanchikuna , kanku Florencio Coronado, Arturo Cavero Velásquez utaq [...]
Lliw Mamapachapi Mikuyninchikuna Yuyarisqa
Turaykuna ñañaykuna rimaykullaykichik, allillanchu imaynallan, kasqanmanta tupanakuykunchik kay qillqayniypi, chaskiykuy kuyakuyniyta.
Kay punchawkuna riqpi yuyarinku FAO wasipe mikuyninchikunata, rimanku tarpuyninmanta qinaspapas ninku aswanman mikunapaq, chay quinua, chocho, kiwicha mikuykunata. Lliw mamapachapi kay Perú suyunchikpin tukuy niraq tarpuykuna wiñan, aswan urqu llaqtakunapi: uqa, maswa, achita, maka, tarwi, trigo,sara, papa, olluku, chaynallataq quk niraq mikuykunapas wiñan.
ILLARINE - Viajé
Turiykuna warmimasiykuna, ancha kuyakuyniyta chaskiykuychik kay sumaq punchawpi.
Ñuqa llaqtanchikunaman illarirani, ichapas achka watamantaña kay ñankunapi purimuni, manan ñawpaqta qinañachu qawariptiyqa.
Imanasqa?, nisqaykichik, Apachieta urqupi riti wiñaypaq tarikuq chaynallataq Ritipata , Aqumate urqukunapipas. Kay urqukuna tarikun Paras, Cangallo, Ayacucho llaqtapi. Kunanqa imanasqataq chinkachkan?, ichapas mana tapunakunchikchu utaq ni imapas qukuwanchikchu, imanasqa?, chayna huk llaqtanchikunapipas urqukunapi riti chullusqanmanta.
Alborada Akchirimuchkan
Turiykuna ñañaykuna rimaykullaykichik, kay sumaq punchawpi kuyakuyniyta chaskiykuy.
Alborada = Tiempo de amanecer o rayar el día
Alborada = Akchirimuchkan (está amaneciendo)
Kay * sutiwan riqsinchik chay tutamanta punchawman chimpaqta.
Kantaqmi kay sutiwan turinchikuna runa siminchikpi takiqkuna; paykuna kanku Ocobamba – Apu rimaq – Apurimac llaqmanta.
Kanku:
Sixto Ayvar Alfaro “Atuq”
Víctor Valle [...]
QILLQAYTA YACHASUN
Imaynallam ñañaturiykuna, allillanchu kusillachu kasqanmanta
Tupanakuykunchik, kunan yachasunchik qillqayta runa simipi.
Pronombres personales – Sutinchasqanchi
Quklla - Singular
Ñuqa - Yo
Qan - Tú
Pay - Él o [...]
Himno Nacional en Quechua
Turiykuna Ñañaykuna imaynallam allinllachu rimaykullaykichik kay sumaq punchawpi.
Himno Nacionalta runa siminchikpi qillqan weraqucha Teófilo Cárdenas Alvarado ( Rumi Ñawi ). Paqarimurqa kay mama pachaman Qosqo llaqtapi chunka pusaqniyuq anta sitwa killapi kay waranqa isqun pachak iskay chunca suqtayuq watapi.
El siguiente Himno Nacional fue traducido al quechua por Teófilo Cárdenas Alvarado ( Rumi [...]


