http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna Just another Aldeaw.rpp.com.pe Blogs weblog Tue, 17 Nov 2009 18:18:50 +0000 http://backend.userland.com/rss092 en Tury ñañaykuna imaynallam allinllachu rimaykullaykichik, chaskiykuychik qatun kuyakuyniyta tukuy sunquywan chiqirichimuykichik. Kay punchawkuna ripuqta Callao Lima llaqtapi ancha qatun takiq weraqocha Juan Diego Flores ñañanchik Magaly Solierwan runa siminchikpi miskita takiykunku, kanman kay  Guitarra Yuyariptiy qinaspapas Ripu Ripusaqmi takikunata. Turinchik Juan Diego Flores ancha riqsisqam yaqa lliw mamapachapi ancha sumaq takiyninwan, ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/11/17/magaly-solier-y-juan-diego-flores-%c2%a1runa-simipi-miskita-takinku/ Dia de los Muertos Rimaykullaykichik turaykuna ñañaykuna allinllachu imaynallam, napaykamuykichik ancha kuyakuyniyta lliw hankunaman. Iskay punchawta kay killapi yuyarinchik lliw wañuqkunapa punchawninta, ichapas kanman kuyakusqanchik ayllunchikuna, kanmantaq runamasinchikuna, uyarisanchikpi hina paykunaqa puntayllam puntarunku, ñuqanchik qipantam qatisunchik. Kay mamapacha ñuqanchikpaq manan wiñaypaqchu. Kay punchawpi yuyarisun, ripuq killata saqiykuwanchik iskay qatun turanchikuna , kanku Florencio ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/11/17/wanuqkunapa-punchawnin/ Turaykuna ñañaykuna rimaykullaykichik, allillanchu imaynallan, kasqanmanta tupanakuykunchik kay qillqayniypi, chaskiykuy kuyakuyniyta. Kay punchawkuna riqpi yuyarinku FAO wasipe mikuyninchikunata, rimanku tarpuyninmanta qinaspapas ninku aswanman mikunapaq, chay quinua, chocho, kiwicha mikuykunata. Lliw mamapachapi kay Perú suyunchikpin tukuy niraq tarpuykuna wiñan, aswan urqu llaqtakunapi: uqa, maswa, achita, maka, tarwi, trigo,sara, papa, olluku, chaynallataq quk ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/10/23/lliw-mamapachapi-mikuyninchikuna-yuyarisqa/ [caption id="attachment_149" align="alignleft" width="300" caption="cusquenian"][/caption] Turiykuna warmimasiykuna, ancha kuyakuyniyta chaskiykuychik  kay sumaq punchawpi. Ñuqa  llaqtanchikunaman  illarirani, ichapas achka watamantaña kay ñankunapi purimuni, manan  ñawpaqta qinañachu qawariptiyqa. Imanasqa?, nisqaykichik, Apachieta urqupi  riti wiñaypaq tarikuq chaynallataq Ritipata , Aqumate urqukunapipas. Kay urqukuna tarikun Paras, Cangallo, Ayacucho llaqtapi. Kunanqa imanasqataq chinkachkan?, ichapas mana tapunakunchikchu utaq ni ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/10/06/illarine-viaje/ [caption id="attachment_142" align="alignright" width="226" caption="Fuente: Antiquarius"][/caption] Números :  YUPANAKUNA Tury ñañaykuna imaynallan allillanchu, kasqanmanta tupanakuykunchik kay qillqayniypi. Kunan yachasunchik yupanakuna qillqayta . Quk                       1                  uno Iskay                     2                  dos Kimsa                    3                  tres Tawa                     4                  cuatro Pichqa  , pisqa       5                  cinco Suqta                     6                  seis Qanchis                 7                  siete Pusaq                    8                  ocho Isqun  , esqon       9                  nueve Chunka                 10                 diez Chunka qukniyuq  11                 once Chunka  iskayniyuq   12                 doce Chunka kimsayuq      ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/09/10/numeros-en-quechua/ Turiykuna ñañaykuna rimaykullaykichik, kay sumaq punchawpi kuyakuyniyta chaskiykuy. Alborada = Tiempo de amanecer o rayar el día Alborada = Akchirimuchkan (está amaneciendo) Kay * sutiwan riqsinchik chay tutamanta punchawman chimpaqta. Kantaqmi kay sutiwan turinchikuna runa siminchikpi takiqkuna; paykuna kanku Ocobamba – Apu rimaq – Apurimac llaqmanta. Kanku: Sixto Ayvar Alfaro “Atuq” Víctor Valle ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/08/21/alborada-akchirimuchkan/ Imaynallam ñañaturiykuna, allillanchu kusillachu kasqanmanta Tupanakuykunchik, kunan yachasunchik qillqayta runa simipi. Pronombres personales – Sutinchasqanchi Quklla - Singular Ñuqa - Yo Qan - Tú Pay ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/08/05/qillqayta-yachasun/ Turiykuna Ñañaykuna imaynallam allinllachu rimaykullaykichik kay sumaq punchawpi. Himno Nacionalta runa siminchikpi qillqan weraqucha Teófilo Cárdenas Alvarado ( Rumi Ñawi ). Paqarimurqa kay mama pachaman Qosqo llaqtapi chunka pusaqniyuq anta sitwa killapi kay waranqa isqun pachak iskay chunca suqtayuq watapi. El  siguiente Himno Nacional fue traducido al quechua por ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/07/21/himno-nacional-en-quechua/ Ñañaturiykuna imaynallam, allillanchu. Kay sumaq punchawpi kuyakuyniyta chaskiykuychik. Runa simipi llaqtanchikunapa iman kaq sutinta yachaychik, kayta qillqara amauta Edilberto Lara Ilara, pay  qamauta Universidad San Cristobal de Huamanga qatun yachaywasipi. Castellano                     Quechua                   Significado Ancasmayu                  Anqasmayu                      ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/07/09/toponimia-en-quechua/ [youtube by_lwLvnA7k] Ñañaturiykuna imaynalla allilanchu, kasqanmanta kay sumaq punchawpi tukuy kuyakuyniywan tupanakuykunchik. Alicia Delgadopa wañuyninwan takinchik yanawan pachakurun. Lliw llaqtanchikunapi runamasinchikuna llakiwan takinta takinku uyarispaku. Takinkunapi niq kusi llakinkunamanta, qinaspapas ancha kuyakuymanta. Chay takisqankunata kunan maypiña tarikuspapas saqiykuwanchik ñuqanchik takinanchikpaq. Alicia Delgado, may llaqtamanmi mana chayarachu takinta takiykuwananchikpaq; manam kay Perú suyullanchikpichu takirqa, ... http://aldeaw.rpp.com.pe/tukuyniraqwillakuykuna/2009/06/27/alicia-delgado-wanurun/